Khoa Lịch sử

Trong không gian linh thiêng của khu di tích Ngọa Vân – Yên Tử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức chuyến thăm và làm việc với Công ty Cổ phần Du lịch Văn hóa Ngọa Vân – Yên Tử, đồng thời ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa hai đơn vị. Sự kiện mở ra những định hướng hợp tác mới trong nghiên cứu, đào tạo, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, góp phần gắn kết tri thức hàn lâm với thực tiễn. Hoạt động cũng tạo thêm cơ hội để giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên tham gia sâu hơn vào các chương trình khảo sát, nghiên cứu và lan tỏa giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Bốn chương trình đào tạo trình độ đại học được khảo sát chính thức đánh giá chất lượng theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo gồm: Chính trị học, Hàn Quốc học, Lưu trữ học, Văn hoá học.

Khoa Lịch sử là một trong bốn khoa được thành lập đầu tiên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay thuộc Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngày 10/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành Sắc lệnh số 45 thiết lập Ban Đại học Văn khoa tại Hà Nội, và Lịch sử là một trong hai bộ phận của Ban. Ngày 4/6/1956, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ban hành Quyết định số 2138/TC thành lập Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội gồm Ban Khoa học và Ban Văn khoa, trong đó Ban Văn khoa có hai bộ phận độc lập là Văn và Sử. Ngay trong năm 1956, Ban Văn khoa được chia thành hai đơn vị là Khoa Văn và Khoa Sử. Từ đó đến nay, khoa Lịch sử luôn là một trung tâm hàng đầu Việt Nam trong hình thành, đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng các khoa học lịch sử và văn hóa.

Ngành Văn hóa học chính thức được mở tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN từ năm 2020, trên nền tảng từ chuyên ngành Lịch sử văn hoá Việt Nam thuộc ngành Lịch sử từ năm 2000 và với đội ngũ giảng viên của Bộ môn Văn hoá học (mà tên ban đầu là Bộ môn Lịch sử Văn hóa Việt Nam) – đơn vị được thành lập từ năm 1998, do Giáo sư Trần Quốc Vượng là Chủ nhiệm.

Chiều ngày 20/2/2025, tại Khoa Lịch sử (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN), một sự kiện đặc biệt đã diễn ra, đánh dấu bước khởi đầu đầy triển vọng cho sự hợp tác giữa các đơn vị đào tạo và nghiên cứu lịch sử hàng đầu miền Bắc Việt Nam.

Địa giới hành chính là ranh giới phân biệt đất đai và số dân của địa phương này với địa phương khác do cấp quản lý có thẩm quyền quy định. Địa giới hành chính là cơ sở pháp lý để phân vạch ranh giới trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương đối với dân cư, đất đai và mọi hoạt động khác thuộc phạm vi cấp quản lý. Một đơn vị hành chính trực thuộc một cấp chính quyền nào đó chỉ có thể tồn tại và hoạt động được dựa trên cơ sở một địa giới hành chính nhất định rõ ràng, ổn định và hợp lý. Do tầm quan trọng của nó, việc hoạch định, điều chỉnh địa giới hành chính xưa nay đều là việc hệ trọng, do cấp quản lý Nhà nước Trung ương quyết định.

Một vài nhà nghiên cứu cho rằng, tổ chức dòng họ ở nước ta không nặng nề chặt chẽ như ở Trung Quốc và Nhật Bản. Nhân dân ta vẫn lấy gia đình cá thể (một vài thế hệ) làm cơ sở. Cây lúa nước mở rộng từ miền núi xuống đồng bằng đến ven biển đã làm tan quan hệ họ hàng, đã chia nhỏ họ hàng thành kiểu gia đình hạt nhân, người Việt Nam coi trọng cái cá thể gia đình mà ít lưu ý đến cái toàn thể họ hàng, chú trọng cái láng giềng mà ít lưu ý đến dòng máu, “bán anh em xa, mua láng giềng gần”.