Khoa Lịch sử

Từ ngày 25/11-02/12/2025, đoàn sinh viên Khoa Lịch sử Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQGHN) đã tham gia chương trình thực tập, trao đổi học thuật tại Đại học Airlangga (Indonesia), góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu. Chương trình giúp sinh viên mở rộng hiểu biết về lịch sử, văn hoá Indonesia và Đông Nam Á, đồng thời nâng cao kỹ năng thực địa và năng lực hội nhập quốc tế.

Dự án do ĐHQGHN và Trường ĐH KHXH&NV chủ trì, với sự tham gia của giảng viên và sinh viên Khoa Lịch sử, nhằm kết nối di sản Hà Nội với công chúng bằng công nghệ số.

Buổi nói chuyện chuyên đề "Đà Lạt - Chìa khóa của Đông Dương thuộc Pháp" sẽ được trình bày bởi GS. Eric Jennings (Đại học Toronto), học giả hàng đầu về lịch sử thuộc địa Pháp, với nội dung khám phá vai trò của Đà Lạt trong việc bộc lộ nền tảng và di sản cai trị của Pháp tại Đông Nam Á. Sự kiện diễn ra Online (qua Zoom) vào lúc 8h00-9h30, ngày 24/11/2025, với ngôn ngữ sử dụng là Tiếng Anh và Tiếng Việt.

Chương trình học thuật thường niên “Theo Dòng Lịch Sử” năm 2025 do Liên Chi đoàn Khoa Lịch sử đăng cai tổ chức đã khép lại với những dấu ấn sâu sắc, góp phần lan tỏa niềm đam mê lịch sử, khơi dậy tinh thần học thuật và ý thức gìn giữ các giá trị văn hoá dân tộc trong sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN.

Sáng ngày 25/10/2025, tại phòng 302, nhà E - Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN, Công đoàn Khoa Lịch sử đã long trọng tổ chức Đại hội Công đoàn nhiệm kỳ 2025–2030. Đại hội đã tổng kết một nhiệm kỳ 2023-2025 nhiều dấu ấn, khẳng định tinh thần đoàn kết và nỗ lực đổi mới của tập thể công đoàn viên. Bước vào nhiệm kỳ mới, Công đoàn Khoa Lịch sử hướng tới phương châm “Đồng hành - Kết nối - Chia sẻ”, chung sức góp phần vào Đại lễ 80 năm Ngày truyền thống, 30 năm thành lập Trường và 70 năm thành lập Khoa Lịch sử.

Trong không khí học thuật trang trọng và ấm cúng, Tọa đàm Khoa học Sử học trẻ lần thứ ba với chủ đề “Lịch sử, Văn hóa Việt Nam và Quá trình Hội nhập” đã diễn ra thành công tốt đẹp tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN). Tọa đàm là diễn đàn chuyên môn thường niên, một điểm hẹn tri thức quý báu dành cho các giảng viên, cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực lịch sử và văn hóa.

Chi đoàn cán bộ Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN, phối hợp với Chi đoàn cán bộ Viện Sử học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam; Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức Tọa đàm dành cho các cán bộ trẻ.

Sáng ngày 11/8/2025, tại Cao Bằng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng tổ chức Tọa đàm khoa học: Văn hóa Đông Sơn ở Cao Bằng từ những phát hiện mới về khảo cổ học (Khơi nguồn giá trị lịch sử - Bồi đắp hành trình hạnh phúc vì con người).

Lý luận sử học - “các lý thuyết soi sáng cho việc nhận thức lịch sử và khôi phục lại quá khứ của các xã hội con người trong các thời gian khác nhau“, “lý thuyết cần thiết cho việc biên soạn lịch sử” - là yếu tố nền tảng, là ngọn đuốc dẫn đường cho người nghiên cứu đi vào khoa học lịch sử.

Khoa Lịch sử là một trong bốn khoa được thành lập đầu tiên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay thuộc Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngày 10/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành Sắc lệnh số 45 thiết lập Ban Đại học Văn khoa tại Hà Nội, và Lịch sử là một trong hai bộ phận của Ban. Ngày 4/6/1956, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ban hành Quyết định số 2138/TC thành lập Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội gồm Ban Khoa học và Ban Văn khoa, trong đó Ban Văn khoa có hai bộ phận độc lập là Văn và Sử. Ngay trong năm 1956, Ban Văn khoa được chia thành hai đơn vị là Khoa Văn và Khoa Sử. Từ đó đến nay, khoa Lịch sử luôn là một trung tâm hàng đầu Việt Nam trong hình thành, đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng các khoa học lịch sử và văn hóa.

Ngành Văn hóa học chính thức được mở tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN từ năm 2020, trên nền tảng từ chuyên ngành Lịch sử văn hoá Việt Nam thuộc ngành Lịch sử từ năm 2000 và với đội ngũ giảng viên của Bộ môn Văn hoá học (mà tên ban đầu là Bộ môn Lịch sử Văn hóa Việt Nam) – đơn vị được thành lập từ năm 1998, do Giáo sư Trần Quốc Vượng là Chủ nhiệm.

Hướng chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam tại Khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ là một lựa chọn lý tưởng để bạn tiếp tục hành trình học tập, nghiên cứu và phát triển bản thân từ năm thứ tư đại học.

Khảo cổ học là một ngành khoa học nghiên cứu về thời kỳ cổ xưa thông qua di tích và di vật thu thập được từ các hoạt động khai quật khảo cổ học. Khảo cổ học dựa trên các nguyên lý cơ bản: nguyên lý chồng xếp địa tầng (sớm ở dưới, muộn ở trên), nguyên lý ba thời đại (Đá, Đồng, Sắt), nguyên lý tiến hóa sinh học và kỹ thuật (sớm lạc hậu, muộn tiên tiến)… Khảo cổ học là ngành khoa học có sự kết hợp giữa khoa học nhân văn (lịch sử, dân tộc học, nghệ thuật) và khoa học tự nhiên (địa chất, sinh học, vật lý, hóa học)

Trên thế giới, mỗi quốc gia, dân tộc luôn có con đường phát triển riêng, mang tính đặc thù. Con đường phát triển của các quốc gia, dân tộc vừa chịu sự chi phối của các nhân tố nội tại, vừa chịu sự tác động của bối cảnh khu vực và quốc tế. Hiểu về lịch sử phát triển của các dân tộc trên thế giới, nhất là các nước có mối liên hệ với Việt Nam, sẽ cung cấp hệ quy chiếu hữu ích để từ đó soi rọi và làm sáng tỏ hơn lịch sử, văn hoá Việt Nam, cũng như lý giải các vấn đề quốc tế đương đại. Hơn nữa, trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, việc có kiến thức sâu rộng về lịch sử, văn hoá thế giới sẽ là một lợi thế cạnh tranh để có thể hoà nhập và làm việc hiệu quả trong môi trường quốc tế đa văn hoá.