Khoa Lịch sử

Khoa Lịch sử và Văn hóa trân trọng thông báo tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Quan hệ Đông - Tây trong tiến trình hiện đại hóa”, do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) phối hợp cùng Đại học Sư phạm Hoa Đông (Trung Quốc) tổ chức. Hội thảo là diễn đàn học thuật nhằm trao đổi các kết quả nghiên cứu, tăng cường kết nối và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa và khoa học xã hội nhân văn.

Tọa đàm khoa học “Công giáo với vấn đề giao thoa và tiếp biến văn hóa Đông - Tây ở Việt Nam thế kỷ XVI - XIX” là không gian trao đổi học thuật về vai trò của Công giáo trong tiến trình giao lưu và tiếp biến văn hóa tại Việt Nam thời cận đại. Chương trình góp phần mở ra những góc nhìn đa chiều về lịch sử, văn hóa và tôn giáo Việt Nam trong bối cảnh tiếp xúc Đông - Tây.

Tọa đàm “Trao đổi nghiên cứu khoa học” do Chi đoàn Cán bộ Khoa Lịch sử và Văn hóa tổ chức nhằm tạo không gian học thuật để giảng viên, nghiên cứu viên trẻ trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu và kết nối học thuật. Chương trình nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học xã hội và Nhân văn (SSHWeek 2026) của Trường Đại học KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội.

Hội thảo khoa học “Kinh tế di sản: Từ lý thuyết đến chính sách và thực tiễn phát triển bền vững” do Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN tổ chức trong khuôn khổ SSH Week 2026 đã quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý văn hóa nhằm trao đổi các vấn đề lý luận, chính sách và thực tiễn về kinh tế di sản trong bối cảnh phát triển bền vững và chuyển đổi số. Với nhiều tham luận chuyên sâu, góc tiếp cận liên ngành và các gợi mở chính sách giàu giá trị thực tiễn, hội thảo không chỉ khẳng định vai trò của di sản như một nguồn lực phát triển mà còn tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong của Nhà trường trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam hiện nay.

Chi đoàn Cán bộ Khoa Lịch sử và Văn hóa tổ chức tọa đàm “Trao đổi nghiên cứu khoa học” nhằm tạo diễn đàn giao lưu học thuật, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn và kết nối đội ngũ cán bộ trẻ. Chương trình quy tụ các tham luận thuộc lĩnh vực lịch sử, văn hóa và nghiên cứu khu vực, góp phần lan tỏa tinh thần nghiên cứu và xây dựng môi trường học thuật năng động trong Khoa.

Ngày 12/3/2026, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam: Từ mục tiêu chiến lược đến các giải pháp thực tiễn”, quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và chính sách công nhằm trao đổi, làm rõ các định hướng lớn của Nghị quyết 80-NQ/TW và đề xuất các giải pháp triển khai trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Từ ngày 25/11-02/12/2025, đoàn sinh viên Khoa Lịch sử Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQGHN) đã tham gia chương trình thực tập, trao đổi học thuật tại Đại học Airlangga (Indonesia), góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu. Chương trình giúp sinh viên mở rộng hiểu biết về lịch sử, văn hoá Indonesia và Đông Nam Á, đồng thời nâng cao kỹ năng thực địa và năng lực hội nhập quốc tế.

Thứ 6, ngày 9/5/2025 – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) vừa tổ chức thành công buổi nói chuyện chuyên đề với chủ đề: "Nghiên cứu hợp tác giữa Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG Hà Nội) và Đại học quốc gia Úc về thời đại trước Đá mới và Đá mới ở Việt Nam (Giai đoạn 2015-2025)". Đây là dịp giảng viên, học viên, sinh viên Nhà trường có dịp gặp gỡ và trao đổi chuyên môn cùng với Giáo sư Peter Stafford Bellwood, Giáo sư Danh dự tại Đại học Quốc gia Úc (ANU), một trong những học giả hàng đầu thế giới về tiền sử nhân loại ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương.

Sáng ngày 7/5/2025, Ban Chủ nhiệm Khoa Lịch sử đã có buổi làm việc, trao đổi với đoàn chuyên gia đến từ Viện Nghiên cứu Văn hóa và Di sản tự nhiên thuộc Đại học Nam Kinh, Trung Quốc.

Ngày 9/9/2024, Ngài Sandeep Arya – Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hoà Ấn Độ tại Việt Nam – đã tiếp đón và trao đổi công việc với GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-USSH).

Hội nghị nhằm khuyến khích và thúc đẩy các nghiên cứu lịch sử về chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, cung cấp nền tảng khoa học vững chắc để khẳng định và bảo vệ chủ quyền của đất nước; là diễn đàn cho các nhà nghiên cứu, học giả và chuyên gia trong lĩnh vực lịch sử để trao đổi, thảo luận và chia sẻ những kết quả nghiên cứu, phương pháp tiếp cận mới và những phát hiện quan trọng liên quan đến chủ quyền lãnh thổ.

Có hay không một kỷ nguyên toàn cầu hoá trong lịch sử nhân loại giai đoạn cận đại sơ kỳ? Ba thập kỷ nghiên cứu và tranh luận của giới sử học quốc tế đã góp phần phục dựng bức tranh toàn cảnh về một diễn trình hội nhập toàn cầu diễn ra từ sau các phát kiến của Christopher Columbus đến cuộc cách mạng tư sản Pháp (khoảng 1500 – 1789). Các quốc gia Đông Á, Đại Việt nói riêng, đã hội nhập như thế nào và có vai trò quan trọng đến đâu trong hệ thống trao đổi thương mại và giao lưu văn hoá toàn cầu thời kỳ đó? Gần một thập niên khai thác và nghiên cứu tương đối hệ thống các nguồn tư liệu phương Tây liên quan đến Đại Việt cho phép khẳng định một cách chắc chắn: Đại Việt – với vai trò nổi bật của Kinh đô Thăng Long – đã có sự hội nhập nhất định vào quá trình toàn cầu hoá cận đại sơ kỳ.

Từ tháng 9 năm 1954 đến tháng 7 năm 1955 là thời kỳ chuyển quân tập kết của 2 bên tham chiến ở theo qui định của Hiệp định Giơ-ne-vơ về Việt Nam. Trong khoảng 300 ngày đó, có sự kiện nổi bật diễn ra trong phạm vi cả nước là cuộc di dân, chuyển quân tập kết diễn ra sôi động, lôi kéo trên 1 triệu người lưu chuyển theo các hướng khác nhau. Cuộc di dân chưa đầy một năm kể nổ ra trong bối cảnh quốc tế và Ở Việt Nam có nhiều yếu tố mới và dưới tác động của các nhân tố đó tạo nên sự bùng nổ của cuộc di dân có một không hai trong lịch sử dân tộc Việt Nam và cũng là một sự kiện hiếm có trong lịch sử thế giới hiện đại. Bài viết này muốn trao đổi về những lý do dẫn đến sự dịch chuyển dân cư ồ ạt kể trên và xem xét vị trí, ý nghĩa, vị thế của sự kiện này trong mối tương quan của lịch sử Việt Nam quốc tế.